قشقایی لار  تاریخ یولجولوقلاریندا

sevin سئوین_ gh chegini:

ابوبکرقاری:

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

💠قاشقایی لار 

 

قاشقایی کلمه سی نین ائتیمولوژیسی حاققیندا دوشونجه لر : 

 

✅ اسکیدن بری ، قاشقایی کلمه سی نین هاردان گلدیگی حاققیندا ، چئچیتلی گؤروشلر ایله ری ، سورولموشدور 

 

بیری لری ، بو کلمه نین قاشقا (اسب پیشانی سفید) کلمه سیندن، تؤره دیگینی ایله ری سورورکن، باشقالاری دا کلمه نین " قاچماق" فعلیندن گلدیگینی ایثباتلامایا چالیشمیلار

 

غالیب گؤروش ایسه: 

قاش + قایی 

قاش = اون و قاباق 

قایی ایسه= ۲۴ اوغوز بویونون بیری 

 

انلام اعتیبار ایله، دئمک اولو کی : 

قایی بویونون قاباغیندا ساواشان توپلولوق 

 

✅ بیلدیگینیز اوزه ره، قایی بویو ، کوچوک سلچوقلو زامانیندا، آنادولودا، ارطغرول و اونون اوغلو عثمان غازی اؤندرلیگینده عثمانلی امپراطورلوغونو قوردولار 

بو غالیب گؤروشه گؤره، قاشقایی لارین ایلک چکیردگینی اولوشدوران " قایی لار" دور 

سونرا زامان آشیمی ایله باشقا بویلار بو کوچوک توپلولوغا قاتیلاراق، قاشقایی عشیره تینی میدانا گتیرمیشلردیر 

 

🏛قاشقایی لار تاریخده 

 

قاشقایی لار (قایی لارین بیر بؤلومو) گؤی تورکلر زامانیندا اؤتوکنده ( ötüken) بولونوپ، بومین خاقان، استمی و ایلتریش خاقان و سونرا، بیلگه خاقان و کؤلتیکینین یانی سیرا، چینه قارشی ساواشلارا ایشتراک ائدمیشلر 

 

۷۴۴ده ( ۷۴۵) گوی تورک امپراطورلوغو ، اویغورلار طرفیندن چؤکدوگو زامان، قاشقایی لارین بیر بویو اولان "ایگدیر" لر، گوی تورکلرین سون پادشاهی اولان " اؤزمیش خاقان " Özmiş Kagan 742-744 

یاردیمینا قاچاراق، اونا یاردیم ائدمک ایسته سلر ده ، بو چابالاری نتیجه یه وارمامیش 

بو بیلگی لر " ترخین یازیتیندا " عکس اولونموشدور 

Birinci Uygur Kağanlığı 

Tərxin Yazıtı

 

⛩بیرینجی اویغور امپراطورلوغو زامانیندا ایسه اوغوزلار لا بیرلیکده ، ولگا ( Volga) ایرماغی نین قئیی لارینا گؤچموش و ایدیل بولغارلاریلا ( idil Bulgarları) سینیرداش اولموشلار 

بو بیلگی لری " ابن فضلان سیاحت نامه سیندن " الده ائتمک اولار 

آنجاق : 

ابن فضلان ، اوغوزلار کونوسوندا بیلگی وئریرکن ، اوغوزلارین بوی لاری حاققیندا معلومات وئرمکدن قاچینمیشدیر

 

غالیب گؤروشه گؤره، سونرا دا قاشقایی لار " چنگیز خان " اوردوسونا قوشولاراق اونونلا بیرلیکده ساواشلارا گیرمیشلر 

🏯

قاشقایی دیلینده بولونان اونلارجا مغولجا سوزجوک بو دؤنمین قانیتی 

 

⛺️گرمن ( Gərmən) = تکه ای از چادر بافته شده ک در فصل سرما دور چادر کشیده میشود 

Gər= چادر 

به مغولی 

که همین کلمه از ترکی وارد مغولی شده 

کلانتر 

ترخان 

و بونون کیمی سؤزجوکلر حالا قاشقایی دیلینده ایشلنمکده دیر 

 

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

قاشقایی لار بو تاریخ یولجولوقلاری سیراسینجا، "آنادولو" یا گؤچوپ، اورادا بیر تورلو یاشامایا دوام ائدمیشلر 

ایرانا گلدیگلری زامان ایسه، "مغان" بوزقیرلارینا یئرله شیب "قونار- گؤچه ر" حیاتلارینی سوردورموشلر 

 

قاشقایی دیلینده کوللانیلان بیر سورو " دئیم " " آتالار سوزو" بو دئورین یادیگاری 

 

🔰اورنگ اولاراق : 

 

بو یول گئده ر تبریزه 

قاناتی ریزه ریزه 

تاریم بیر یول وئر بیزه 

بیز گئده گ اؤلکه میزه 

 

بو بایاتیدا قاشقایی لار، آچیق- سئچیک ، تانری دان ، تبریزه تکرار دؤنمه لری ایچین ، بیر یول اونلارا گؤرسه دیلمه سی ریجاسیندا بولونموشلار

 

⚜مغاندان سونرا ، سون یئرلشکه لری اولان " فارس ایالینده " سورولموشسه لر ده 

حکومت لرین ، سیاسی حیاتلارینا قاریشیپ ، اونلارا یؤن وئرمه یه چالیشمیشلار 

 

بیر دؤنم ده، " نادرشاه " طرفیندن خراسانا سورولموشلر آنجاق ، نادرشاه قتلیندن سونرا، تکرار فارسا دونموشلر 

 

♦️قاجار زامانیندا دا ، قاشقایی لار تهراندا ، سورکلی آتلی و توفنگچی بولوندورموشلاردیر 

" رضا پالانی " دؤنمیده "اسماعیل خان قشقایی" ( صولت الدوله ) اوغلو ناصر خان، میللت وکیلی سئچیلپ تهرانا یئرلشدیلر 

 

صولت الدوله ( اسماعیل خان ) میللت وکیلی اولدوغونا رغماً توتوقلانیپ حبس ائدیلدی و سونرا دا ، رضا پالانی فرمانی ایله اؤلدورولدو 

 

بو زاماندان سونرا ، قاشقایی تورکلرینه " تخته قاپو" پولوتیکاسی اویغولاندی 

قاشقایی لارین بویوک بیر بؤلومو اجباری اولاراق شهیرلره یئرلشدیریلدیلر 

مال و حایوانلاری آجلیقدان تلف اولدو 

 

۱۳۲۰ده " رضا پالانی" قاچدیغی زامان ، ناصر خان و خسروخان گیزلی گیزلی تهراندان قاچیپ شیرازا گلدیلر 

 

❇️ اوتوریته نین ضعیف اولدوغو او دئویرده ، قاشقایی ائلی نین تکرار توپلانماسی ایچین چاپا گؤسته ریپ ، اسکی احتشامینی گئری قایتاردیلار 

 

📻 ۱۳۳۲ ده مصدق باش ناظیر اولدوغو سیرالاردا ، قاشقایی ائلخانی سی ( ناصرخان) اوندان حمایت ائدیپ ، ۲۸ مرداد کودتاسیندان سونرا ، شاه ناصر خانی و قارداشلارینی سورگونه گؤندردی 

 

گلن یازی دا ، قاشقایی نین گلنک و گوره نک لرینی یازمایا چالیشاجاغیق 

 

ادامه دارد 

 

💟💟💟💟💟💟💟

..............................

Türk Yurdunun Toprağı Temizdir

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟🔛

 

↪️Türk Yurdunun Toprağı Temizdir 

 

↔️Kral Edvard istanbul'a Geldiği Zaman Yatından Bir Motora Binerek "Dolmabahçe Sarayına" yanaştı

 

↔️پادشاه ادوارد ، وقتی به استانبول آمد از ویلای ساحلی خودش سوار قایق موتوری شده به ساحل نزدیک شد 

 

↔️Atatürk Rıhtımda Onu Bekliyordu 

imparator Rıhtıma Çıkmak istediği Bir Sırada , Eli Yere Değerek Tozlandı

 

↔️آتاتورک در اسکله چشم انتظار او بود

امپراطور وقتی میخواست وارد اسکله شود دستش به زمین خورده و خاکی شد 

 

↔️O Sırada " Atatürk" elini Uzatmış Bulunuyordu 

Bunu Gören Kral Bir Mendille Elini Silmek istediği Zaman 

Atatürk: 

 

↔️در همان هنگام ( خاکی شدن دست شاه، اتاتورک نیز دستش را سوی او دراز کرده بود

کرال وقتی این را میبیند با دستمالی میخواهد دستش را پاک کند و 

آتاتورک : 

 

↔️Yurdumun Toprağı Temizdir 

O Elinizi Kirletmez Diyerek Kralı Elinden Tutup Rıhtıma Çıkarmış

 

↔️خاک وطنم تمیز است ، این خاک دست شما را کثیف نخواهد کرد 

این را گفته و دست پادشاه انگلیس را میگرد و وارد اسکله میکند 

 

Rıhtım= اسکله 

Yat= ویلاموتور/نوعی قایق

Mendil= دستمال/

Kirletmek= کثیف کردن 

آلوده کردن 

 

@Dilkultur🔛🔛

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

مبحث "صامت ها" در ترکی استانبولی   ( قسمت اول)

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

↔️تمام قواعد " حروف بی صدا" در ۲۰ نوشته بصورت علمی همراه با ترجمه ی اصطلاعات دستوری ترکی ترکیه ای 

 

↔️آیا میدانید چرا حتی دوستانی که سالها ترکی کار میکنند وقتی در حال چت ترکی هستند دچار اشتباهات املایی و دستوری میشوند؟ 

 

چون زبان ترکی استانبولی را به دو روش یادگیرفته اند

یک = دیدن فیلم و گوش دادن اهنگ ها 

دوم = فقط کار کردن مکالمات روزمره 

 

↔️نصیحتی به دوستان: 

اگر میخواهید ترکی را بدون غلط دستوری و املایی بنویسید لازم است 

هم مکالمه 

هم گوش دادن فیلم 

هم یادگیری صحیح قواعد ترکی را یادبگیرید 

 

صرف گوش دان به اهنگ یا دیدن فیلم 

خواندن و حفظ کردن چند کلمه و تمرین مکالمات روزمره بجایی نخواهید رسید 

 

↪️Ünsüzler Kuralları: 

Birinci Bölüm 

 

قواعد مربوط به حروف صامت ( بی صدا) 

قسمت اول 

 

↔️Çıkış Sırasında Bir Engele Takılan Ve Bu Engel Sayesinde Şekil alan Seslerdir

 

↔️هنگام خروج به مانعی برخورده ( مثلا مجاری تنفسی) و درسایه ی این مانع "صامت ها" شکل میگیرند 

 

↔️Tek Başına Talaffuz Edilemezler 

( Özellikle Süreksiz Olanlar) 

Kendilerinden Sonra Gelen " E" ünlüsü Yardımıyla Dile Getirilirler

 

B+e = Be = ب 

Ce= ج

Se= س 

De= د 

 

↔️به تنهایی قابل تلفظ نیستند ( مخصوصا صامت های غیر دائمی ) ، برای تلفظ این صامت ها از حرف صدادار ( E) استفاده میکنیم 

( بعد از صامت آورده میشود) 

Be= بِ

Se= سِ

 

 

↔️Türkçede 21 Tane Ünsüz Vardır 

 

↔️تعداد حروف بی صدا در ترکی ۲۱ عدد میباشد 

 

Bb= ب

Cc= ج 

Çç= چ 

Dd= د 

Ff= ف

Gg= گ 

Ğğ= گ نرم 

Hh= ه 

Jj= ژ

Kk=ک 

Ll= ل 

Mm=م 

Nn=ن 

Pp=پ 

Rr=ر 

Ss=س

Şş=ش

Tt=ت 

Vv=واو 

Yy= ی 

Zz=ز 

 

 

↔️Bunlardan ( Gg-kk-Ll-Tt)

seslerinin ince Ve Kalın Olmak Üzere ikişer Şekilleri Vardır 

Ama Birer Harfle Karşılanırlar 

 

 

↔️از میان این صامت ها ( گ، ک، ل، ت) دو شکل نازک و ضخیم نیز دارند ولی در نوشتار با تک حرف نشان داده میشوند 

 

مبحث مربوط به " صامت ها" ادامه دارد....

.

@Dilkultur

 

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

الفبای " ترکی استانبولی"

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

↪️Sırasıyla Türkiye Türkçesi Alfabesi

 

↩️الفبای ترکی استانبولی به ترتیب 

 

 

 

 

Aa🔛ata

Bb🔛Baba

Cc🔛Can 

Çç🔛Çankaya

Dd🔛Denizli 

Ee🔛Ece

Ff🔛Fare

Gg🔛Galeri

Ğğ🔛Yumuşk G

Hh🔛Hamam

ii🔛islam

II🔛Irmak

Jj🔛Jale

Kk🔛Kale

Ll🔛Lamba

Mm🔛Mum

Nn🔛Nal

Oo🔛Olmak

Öö🔛Ölüm

Pp🔛Patlama

Rr🔛Ranza

Ss🔛Sal

Şş🔛Şelale

Tt🔛Takım

Uu🔛Ulu

Üü🔛Ünlü

Yy🔛Yay

Zz🔛Zil

 

 

↪️Sesli Harflerin Sıralaması

 

ترتیب بندی حرف صدادار

 

↔️Kalın Sesliler( ünlüler) 

 

A

O

U

I

 

↔️ince Sesli Harfler: 

 

E

Ö

Ü

i

 

↪️Dudak Durumuna Göre Ünlüler

 

براساس لبها ، حرف صدادار

 

↔️Düz Ünlüler

راست لبی ها 

A

E

I

i

 

↔️Yuvarlak Ünlüler

گردلبی ها

 

O

Ö

U

Ü

 

↪️Ağız Açıklığına Göre Ünlüler:

 

براساس میزان باز شدن دهان، تقسیم بندی صدا دارها

 

↔️Geniş Ünlüler:

برای تلفظ دهان زیاد باز میشود

 

A

E

O

Ö

 

↔️Dar Ünlüler:

برای تلفظ دهان کمی باز میشود 

 

I

i

Ü

U

 

مبحث مربوط به الفبا ادامه دارد.......

 

@Dilkultur

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

ائتیمولوژی " قونشو"

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

❌بحثی پیرامون ائتیمولوژی کلمه " قونشو : همسایه" 

 

⭕️اول ببینیم تمام ترکها به این کلمه چه میگویند

 

یک = زبان ترکی شمالی : 

 

به همسایه ، کورشی میگویند

Körşi

 

دوم = ترکان شرقی( آسیای میانه ) 

 

به همسایه کوشنی ( قوشنی) میگویند

Koşnı= qoşnı

گاهی هم قوشنا 

Qoşna

 

سوم= ترکان غربی ( قشقایی-آزری _ تورکمن _ ترکیه ) 

 

به همسایه = قونشو یا قومشو گویند 

 

Komşu

Qonşu

qonşı

 

 

⭕️ببینم در ترکی باستان این کلمه چطور ثبت شده 

 

در دیوان الغات هر ۳ شکل آمده 

یعنی = 

قونشو 

قومشو 

قوشنی 

 

qonşu

qomşu

qoşnı

 

بعد میگوید اوغوز به قوشنی ، قونشو( قونشی) گوید ، یعنی حرف ( N) را پیش از حرف ( Ş) اورده اند که هر دو شکل هم درست و باقاعده است 

 

بعد این مثل را میزند 

 

Böri qoşnısın Yemes

 

گرگ همسایه اش را نخواهد خورد ( نمیخورد) 

 

قوتاتقو بیلیگ اما فقط شکل 

قوشنی = qoşnı را آورده 

 

جالب است که که هر سه ، از ریشه ی Ko گرفته شده اند 

 

اما ائتیمولوژی هر ۳ باهم متفاوت است و تمام این ۳ کلمه را از فعل " قونماق " بگیریم نادرست است 

 

❌ریشه ی ۳ کلمه : 

 

گورشی = körşi= görçi 

از فعل گورمک ( körmek) دیدن گرفته شده 

گورمه و گوروشمه ( دید و بازدید کردن ) 

 

چون همسایه ها ، بخاطر همجواری باهم بیشتر از اقوام بهم سرمیزنند 

 

 

قونشو و قومشو= qonşu

qomşu

 

این کلمه هم از فعل " قونماق" گرفته شده 

یعنی یه عده افرادی که یکجا ساکن هستند ( همسایه) 

 

قوشنی و قوشنا = qoşnı = qoşna 

 

این کلمه هم از کلمه قوشماق گرفته شده 

برای قوشماق ده ها معنی فرض کرده اند 

ملحق شدن 

بستن اسب و حیوان ب گاری 

شعر گفتن 

همجوار شدن 

باهم بودن 

یک محیط را باهم قسمت کردن 

هم قدر بودن 

 

پس با مدارک بالا ، تمام ۳نوع کلمه ی بالا را از یک ریشه دانستن اشتباه میباشد 

.

@Dilkultur

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

ترکی قشقایی را درست بنویسیم

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

❌زبان ترکی " قشقایی " رو درست بنویسم ( درس اول) 

 

آیا فعل های زیر درست نوشته شده اند؟ 

 

🔵وویرام = میزنم 

🔵گؤریرنگ = میبینم 

🔵یوسیرانگ= میکنی 

 

🔵بولیرانگیز=پیدا میکنید 

🔵دوریرانگ= می مانی ، می ایستی 

 

و مثالهای زیادی که متاسفانه نوشتار درست را رعایت نمیکنیم 

 

⚫️گفتیم زبان ترکی ۲قانون هماهنگی اصوات دارد 

 

یکی = قانون اینجه _ قالین 

این تقریبا در ۹۹ درصد کلمات رعایت میشه 

 

دوم = قانون راست لبی-گردلبی 

این ۷۰ درصد در کلمات رعایت میشه 

 

⚫️در جاهایی که قانون زیر رعایت نمیشه 

 

یک = در بعضی اسم ها 

 

قوجاق 

بوجاق 

بولاق 

دوداق 

سولاق 

دوراق 

 

دوم = در مصادر فعل هایی که با گردلبی شروع میشوند اصلا عایت نمیشود( چون در پسوند مصدرساز ، حرف گردلبی نداریم ) 

 

گورمک= دیدن 

وورماق= زدن 

بولماق= پیدا کردن 

سورماق= پرسیدن 

 

سوم = در شکل منفی فعل هایی که با حرف گردلبی شروع میشوند( مثلا امر) 

 

گورمه = نبین 

سورما= نپرس 

قورما = نساز 

بولما = پیدا نکن 

 

گورمه دیم 

بولمادینگ 

 

چهارم = در کلمات مرکب گاهی این هماهنگی رعایت نمیشود 

 

⚫️قانون گردلبی -راست لبی 

 

هرگاه کلمه ای با ۴نوع ( او) شروع شود تا اخر تمام مصوت ها ( او-دار) خواهند بود 

 

با این حساب 

 

بولیرام = غلط 

بولورام = درست 

 

بولیرانگیز= غلط 

بولورانگیز= درست ( پیدا میکنید)

 

سوروشیرانگ = غلط 

سوروشورانگ = درست ( میپرسید) 

 

گوریرلر= غلط

گورورلر= درست ( میبینند) 

 

بوغیردیگ = غلط 

بوغوردوگ = درست ( خفه میکردیم ) 

 

سوخیردی= غلط 

سوخوردو= درست ( وارد میکرد ، میچپاند، فرو میکرد) 

 

یوریردینگیز= غلط

یوروردونگوز= درست ( خسته میکردید) 

 

بورخیلدی = غلط

بورخولدو= درست ( پیچ خورد) 

 

قورخیرام = غلط 

قورخورام = درست 

 

⚫️به این مثالها ، نمونه های زیاد دیگری هم میشود اضافه کرد 

 

@Dilkultur

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

ترکی قشقایی را درست بنویسیم

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

❌زبان ترکی " قشقایی " رو درست بنویسم ( درس اول) 

 

آیا فعل های زیر درست نوشته شده اند؟ 

 

🔵وویرام = میزنم 

🔵گؤریرنگ = میبینم 

🔵یوسیرانگ= میکنی 

 

🔵بولیرانگیز=پیدا میکنید 

🔵دوریرانگ= می مانی ، می ایستی 

 

و مثالهای زیادی که متاسفانه نوشتار درست را رعایت نمیکنیم 

 

⚫️گفتیم زبان ترکی ۲قانون هماهنگی اصوات دارد 

 

یکی = قانون اینجه _ قالین 

این تقریبا در ۹۹ درصد کلمات رعایت میشه 

 

دوم = قانون راست لبی-گردلبی 

این ۷۰ درصد در کلمات رعایت میشه 

 

⚫️در جاهایی که قانون زیر رعایت نمیشه 

 

یک = در بعضی اسم ها 

 

قوجاق 

بوجاق 

بولاق 

دوداق 

سولاق 

دوراق 

 

دوم = در مصادر فعل هایی که با گردلبی شروع میشوند اصلا عایت نمیشود( چون در پسوند مصدرساز ، حرف گردلبی نداریم ) 

 

گورمک= دیدن 

وورماق= زدن 

بولماق= پیدا کردن 

سورماق= پرسیدن 

 

سوم = در شکل منفی فعل هایی که با حرف گردلبی شروع میشوند( مثلا امر) 

 

گورمه = نبین 

سورما= نپرس 

قورما = نساز 

بولما = پیدا نکن 

 

گورمه دیم 

بولمادینگ 

 

چهارم = در کلمات مرکب گاهی این هماهنگی رعایت نمیشود 

 

⚫️قانون گردلبی -راست لبی 

 

هرگاه کلمه ای با ۴نوع ( او) شروع شود تا اخر تمام مصوت ها ( او-دار) خواهند بود 

 

با این حساب 

 

بولیرام = غلط 

بولورام = درست 

 

بولیرانگیز= غلط 

بولورانگیز= درست ( پیدا میکنید)

 

سوروشیرانگ = غلط 

سوروشورانگ = درست ( میپرسید) 

 

گوریرلر= غلط

گورورلر= درست ( میبینند) 

 

بوغیردیگ = غلط 

بوغوردوگ = درست ( خفه میکردیم ) 

 

سوخیردی= غلط 

سوخوردو= درست ( وارد میکرد ، میچپاند، فرو میکرد) 

 

یوریردینگیز= غلط

یوروردونگوز= درست ( خسته میکردید) 

 

بورخیلدی = غلط

بورخولدو= درست ( پیچ خورد) 

 

قورخیرام = غلط 

قورخورام = درست 

 

⚫️به این مثالها ، نمونه های زیاد دیگری هم میشود اضافه کرد 

 

@Dilkultur

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

فرق مصوت های ( او-دار) را با صامت ( واو:V) باید دانست

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

⭕️فرق مصوت های ( او-دار) را با صامت ( واو = V) باید دانست 

 

❌ما ۴نوع مصوت ( او) داریم که وقتی وسط کلمه نوشته میشوند با اخر کلمه ، بصورت ( واو) نوشته شده و ممکن است با صامت ( واو=V) اشتباه گرفته شوند

 

 

⭕️مصوت ها( صدادارها) اینها هستند 

 

اؤ= Ö 

 

مثل 

اؤلوم = مرگ 

Ölüm 

 

اوْ= O

 

مثل 

اوْجاق= Ocak 

 

او= U 

 

مثل 

 

اوزون = Uzun 

 

اوُ( هفت وارونه رو او) = Ü 

 

مثل 

اوُک = Ük 

 

 

⭕️واو صامت = V 

 

پس واو صامت از هماهنگی اصوات پیروی نمیکند 

 

نوشتن این کلمات به این صورت نادرست است 

 

وارو = همه 

 

چون ( واو) اول صامت است نه مصوت 

 

واری = درست 

 

واروموز= غلط 

واریمیز= درست 

 

چون ( واو) اول صامت است 

Varımız 

 

واروم = دارم 

غلط 

 

واریم = درست 

 

Varım 

 

 

@Dilkultur

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

انواع Ki در ترکی استانبولی

💟💟💟💟🌺💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟🌺🌺💟💟🌺

 

❌اولین درس آموزش زبان ترکی استانبولی ( همراه با معنی اصطلاحات دستوری ) 

 

 

⚫️Türkçede "Ki" ve imlâsı

 

1=ilgi zamiri Ki 

2= ki Bağlacı

3= yapım Eki Ki 

 

🔵انواع " که " در زبان ترکی و املای آن 

 

یک = که علاقه 

دوم = که ربط

سوم = که ساختاری 

 

⚫️Ilgi zamiri Ki, ve Özellikleri : 

 

ضمیر علاقه و ویژگی های آن: 

۱=Belirtili isim Tamlamasında, tamlananın Yerine Kulanılır 

 

1= در یک ترکیب اسمی مشخص ، جای مضاف را میگیرد 

 

۲=Tamlanan Eklerinin Üzerine Gelir

 

2= به پسوندهای مضاف ( این ضمیر اضافه میشود) یعنی بعد از آنها می آید 

۳=Ek Halindeki Tek Zamirdir

 

3=تک ضمیری در زبان ترکیست که حالت پسوندی دارد 

 

۴=Eklendiği Kelimeye Bitişik Yazılır Ve Isim( tamlayan) yerini Tutar 

 

4=متصل به کلمه نوشته میشود و جای اسم را در یک ترکیب اسمی میگیرد 

 

۵=Büyük Ve Küçük Ünlü Kurallarına Uymaz

 

5= از هماهنگی اصوات بزرگ و گوچک تبعیت نمیکند 

Ki نوشته میشود

 

۶=Sadece Ki Şekli Vardır

 

6= فقط شگل Ki آن وجود دارد

 

 

⚫️Örnekler: 

 

مثالها

 

=Benim Kalemim = Benimki

قلم من = مال من 

 

=Onun Eli= onunki 

دست او = مال او 

 

=Orhan'nın Puanına Nazaran , hakanınki Daha Yüksek 

 

hakanınki= hakan Puanı

 

اگر نمره ی اورهان را مدنظر قرار دهیم ، نمره ی حاکان بالاتره 

 

=Cemal'ın Defteri Seninkinden Daha Düzenli

 

دفتر جمال از مال تو مرتبتره 

 

benimki

Seninki 

Onunki

 

Bizimki

Sizinki 

Onlarki 

 

Orhanki 

Orhanınki 

 

مال من 

مال تو 

مال او 

 

مال ما 

مال شما 

ما آنها

 

مال اورهان 

 

Isim Tamlaması= ترکیب اسمی

 

Tamlanan= مضاف 

 

Bitişik = پیوسته 

Ünlü Kuralı= هماهنگی اصوات

 

@Dilkultur

 

نوشته ادامه دارد....

 

 

💟💟💟💟💟💟💟💟🌺💟

شناسه های شخصی در ترکی قشقایی

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟🌺

 

❌شناسه ی شخصی در " قشقایی" 

 

این شناسه ها به انتهای " کیپ " وصل شده نشان میدهد که کننده ی کار فعل چه شخصی است 

 

مثال 

گلیرم 

گل + ایر+ ام 

 

گل= بن فعل

ایر= کیپ 

ام = شناسه شخصی 

اینجا این ( ام) نشان میدهد که من انجام دهنده کار ( آمدن) میباشم نه حسن یا حسین 

 

 

❌شناسه شخصی برای زمانهای زیر: 

 

۱=حال

۲=آینده

۳=آینده نزدیک

۴=ماضی نقلی 

۵= مضارع التزامی 

۶= بایستن ها 

۷=قسمتی از فعلی های مرکب ( فعل ساده + اک فعل ایمیش_دارها) 

 

 

❌اول شخص مفرد: 

Am-əm 

 

قالیر+آم 

قالاسیی+آم 

قالار+آم 

قالمیش+آم 

قالمالیی+آم 

قال+آم 

قالیر+میش+آم ( مرکب ) 

 

 

❌دوم شخص مفرد:

Ang-əng 

 

قالیر+آنگ 

قالاسیی+آنگ 

قالمالیی+آنگ 

قالار+آنگ 

قال+آنگ 

قالیر+ایمیش+آنگ 

 

❌سوم شخص مفرد: 

 

شناسه شخصی ندارد 

 

 

❌اول شخص جمع: 

Ak-ək 

 

قالیر+آک 

قالار+آک 

قالاسیی+آک 

قالمالیی+آک 

قالمیش+آک 

قال+آک 

قالیر+ایمیش+آک 

 

 

❌دوم شخص جمع: 

Angız-əngiz 

 

قالیر+آنگیز

قالار+آنگیز

قالاسیی+آنگیز

قالمالیی+آنگیز

قال+آنگیز

قالیر+ایمیش+آنگیز( مرکب) 

 

 

❌سوم شخص جمع: 

Lar-ler 

 

قالیرلار

قالاسی+لار

قالمالی+لار 

قالار+لار

قالا+لار 

 

 

 

❌شناسه ی شخصی برای زمانهای زیر: 

 

۱=گذشته ساده 

۲= شرطی ها

۳=ماضی استمرای 

۴= فعل های مرکب ( ایدی_دارها) 

 

 

❌اول شخص مفرد: 

 

گلدی +م 

گلسه+م 

گلیردی+م 

گلیر+میش+ایدی+م 

 

❌دوم شخص مفرد: 

Ng 

 

گلدی+نگ 

گلسه+نگ 

گلیردی+نگ 

 

 

❌سوم شخص مفرد 

 

شناسه شخصی ندارد

 

 

❌اول شخص جمع: 

 

گلدی+ک 

گلسه+ک 

گلیردی+ک 

 

❌دوم شخص جمع: 

Ngız-ngiz

 

گلدی+نگیز

گلسه+نگیز

گلیردی+نگیز

 

 

❌سوم شخص جمع: 

Lar-lər

 

گلدی+لر 

گلسه+لر 

گلیردی+لر 

 

 

@dilkultur

 

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

انواع  کی : Ki در ترکی قشقایی

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

⚫️انواع پسوند " کی : Ki" در ترکی قشقایی 

 

☑️در ترکی " قشقایی " ۳نوع که ( کی) داریم: 

 

یک = کی علاقه 

دوم = کی ربط 

سوم = کی ساختاری( صفت ساز) 

 

➗ما مجازیم فقط (کی : ربط) رو جدا بنویسیم و دوتای دیگر حتما باید متصل به کلمه نوشته شود 

 

⚫️کی علاقه : 

 

به ضمایر چسبیده و از تکرار اسم جلوگیری میکنند ( در نوشته ی قبل ) توضیح دادیم این نوع رو 

 

منیم دفتریم = منیمکی 

 

کی= اینجا جای دفتر نشست 

 

اونونگ آتی= اونونگکی 

 

➗این کی هم تابع هماهنگی اصوات کلمه ماقبل خود نیست 

 

 

⚫️کی ربط : 

 

چون این کی ، از زبان فارسی وارد زبان ترکی شده با ساختار جمله سازی ترکی جور درنمیاید و بهتر است تا میتوانیم از آوردنش خودداری کنیم 

این ( کی) حتما باید جدا نوشته شود و تابع هماهنگی اصوات کلمه ماقبل خود نیست 

 

یاغیش یاغمادی کی اکینلر چیخسین 

 

بیر زادلار بیلیر کی دانیشیر

 

 

⚫️کی ساختاری( صفت ساز): 

 

به اسم متصل شده و صفت میسازد 

معمولا با پسوند ( دا-ده ) میآید 

شکل ( کی و کو ) دارد 

Ki=kü 

 

شکل ( کو: Kü) به ندرت استفاده میشود 

 

➗این پسوند هم حتما باید متصل نوشته شود 

 

بو ایلکی امتحانیمیز 

 

بو ایلکی = صفت 

امتحانیمیز= موصوف 

 

صاباحکی مسابقه 

 

صاباحکی = صفت 

مسابقه= موصوف 

 

دیدید که ( کی ) به ( صاباح) چسبید تا بتوانیم آنرا قبل از موصوف( مسابقه) بعنوان صفت بکار ببریم 

 

بوگونکو درسیمیز 

ائوده کی اوشاقلار 

 

ائو+ ده + کی = صفت 

 

اوباداکی قویونلار 

بروجنده کی تاتلار

 

 

⚫️مثال بیشتر: 

 

منیم شعریم قوشما سنینگکی آستانک 

 

سنینگکی = کی : علاقه 

 

چادیرداکی گلیم لری ، کیم توخوموش 

 

چادیرداکی : کی ساختاری 

 

من بونو دئمه دیم کی 

 

کی = ربط 

 

⚫️پس برای نوشتن صحیح باید نقش ( کی : ها) رو در جمله بدانیم 

 

🔘Dilkultur

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

متنی عالی به ترکی استانبولی با ترجمه فارسی

Aysuقشقایی:

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

❌هر کسی ترجمه ی این متن رو نخونه ضرر کرده : 

 

Inana:

Bir kız ve bir delikanlı,bir motorsikletin üzerinde (180 km )hızla

 gidiyorlar ve aralarında şöyle bir konuşma geçiyor;

Kız : Lütfen yavaşla,ben korkuyorum

Delikanlı : Hayır,bak ne kadar eğlenceli

Kız : Lütfen,lütfen,çok korkuyorum

Delikanlı : Peki,beni sevdiğini söyle

Kız : Seni çok seviyorum,lütfen yavaşla

Delikanlı : Şimdi de bana sıkıca sarıl

Kız delikanlıya sıkıca sarılır

Delikanlı : Şapkamı alıp,kendine takar mısın? Başımı çok sıktı.

Ertesi gün gazetelerde şöyle bir haber çıktı: Motorsiklet kazası;

Motorsiklet,fren arızası nedeniyle,bir binaya çarptı.

Üzerindeki 2 kişiden sadece biri kurtuldu.

Gerçek ise şöyleydi;

Yolun Yarısında,delikanlı frenlerin bozulduğunu anlamış ama

bunu kıza belli etmek istememişti.

Bunun yerine,kızdan kendisini sevdiğini söylemesini istemiş

 ve kendisine son defa sarılmasını istemişti.

Sonra da kendi ölümü pahasına,kızın başlığı takmasını

ve hayatta kalmasını sağlamıştı. 

Çok güzel

 

 

 

💟💟⭕️💟💟💟💟

 

❌ترجمه ی متن بالا:

 

یه دختر با یه پسر جوانی سوار برموتور، با سرعت ۱۸۰ کیلومتر میرفتند 

 

در این گیرودار مکالمه ی زیر انجام میشه 

 

💡دختر= لطفا یواش برو من میترسم 

💡پسر = نه، ببین چقده تفریح داریم میکنیم 

 

💡دختر= لطفا ، لطفا یواش برو من میترسم 

💡پسر= بگو منو دوست داری 

💡دختر= اره ، بخدا من تورو دوست دارم ، حالا یواشتر برو

 

💡پسر= الان که این رو گفتی پس محکم بهم بچسبد 

 

دختر محکم به پسر میچسبه 

 

💡پسر = خب الان کلاه ایمنی منو هم بگیر سرت کن ، سرمو داره اذیت میکنه 

 

♣️روز بعد این خبر در روزنامه ها منتشر میشه 

 

💡تصادف باموتور سیکلت 

دیروز به علت بریدن ترمز ، متور سیکلتی به خانه ای برخورد کرد 

از دو سرنشین این موتور سیکلت فقط یکی زنده ماند

 

♣️اصل واقعه: 

 

درمیان راه پسر جوان میفهمه ترمز متور بریده ، اما برای اینکه دختر ( عشقش) نفهمه به اون بروز نمیده 

اول میپرسه دوستش داره یا نه ، بعد هم برا آخرین بار از دختره میخواد محکم بهش بچسبه 

 

بعدم برای نجات جان دختر، به بهای جان خودش ، از دختر میخواد که کلاه کاسکت رو سرش بزاره و با این کار ، جان عشقشو نجات میده ( به بهای مرگ خودش) 

 

 

مترجم = آیسو ایدر 

مطلب از استاد صمد 

 

Tercüme= aysu Iğdır

Metin= üstad Samet 

 

@Dilkultur

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

چیخارماق  یا چاخارماق ؟ کدام یک

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

⭕️تصحیح یک اشتباه در زبان قشقایی که عین غده ی سرطانی داره رشد میکنه 

 

 

❌دوستان ما در زبان " قشقایی" فعلی بعنوان 

چاخارماق= در آوردن نداریم 

 

متاسفانه گاهی در چت ها ، در گفتار روزانه ، حتی در شعرها میبینم فعل اینطور نوشته میشه : 

 

آیاق قابینگی چاخارد 

کفش ات رو در بیار 

 

یا 

تووقلاری کرتنه دن چاخاردینگ 

 

مرغ ها را از لانه در آوردی 

 

ما در قشقایی " فعل" چیخارماق داریم نه چاخارماق 

 

چیخارماق= فعلی متعدی و معلوم در قشقاییست 

 

⭕️صرف فعل به این شکل نادرست است : 

 

زمان گذشته ساده مثلا بعنوان مثال: 

 

چاخاردیم = در آوردم 

چاخاردینگ = درآوردی 

چاخاردی= دراورد

 

چاخاردیک= دراوردیم 

چاخاردینگیز= در آوردید 

چاخاردیلار= در آوردند

 

 

تمام صرفهای بالا غلط است

 

⭕️صرف صحیح 

 

چیخاردیم 

چیخاردینگ 

چیخاردی 

 

چیخاردیک 

چیخاردینگیز 

چیخاردیلار 

 

چون 

مصدر این فعل ، چیخماق است نه چاخماق 😊😄

 

چیخارماق = فعل متعدی از فعل لازم چیخماق 

 

 

⭕️پس بیاییم ترکی قشقایی را درست بنویسیم 

 

 

@Dilkultur

 

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟👍

معادل کلمه باهم در ترکی قشقایی

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

 

❌نحوه ی استفاده قید " بیله نه ( بئله نه ) در ترکی قشقایی

 

⭕️این قید ، فقط با فعل های جمع بکار رفته و کار جمعی رو نشون میده 

 

با این صیغه ها بکار میره

 

اول شخص جمع 

دوم شخص جمع 

سوم شخص جمع 

 

چون قیدی هست که ک کار جمعی رو نشون میده در صیغه های مفرد استفاده نمیشه 

 

⭕️معادل آن در فارسی = باهم است 

 

بیز بئله نه پارکا گئتدیک 

 

ما باهم به پارک رفتیم

 

اونلار بئله نه ساواشدیلار

 

اونها باهم جنگیدند 

 

سیزلر نیه بئله نه دوست اولمامیشانگیز 

 

شما چرا باهم دوست نشده اید 

 

بئله نه= Bilənə 

 

در ترکی چهارمحالی 

بصورت 

بیله بیله استفاده میشود

 

بیله بیله = باهم 

 

کاهی هم تک بیله آورده میشود

 

@Dilkultur 

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

ائتیمولوژی کلمه قنشو ( همسایه)

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

❌بحثی پیرامون ائتیمولوژی کلمه " قونشو : همسایه" 

 

⭕️اول ببینیم تمام ترکها به این کلمه چه میگویند

 

یک = زبان ترکی شمالی : 

 

به همسایه ، کورشی میگویند

Körşi

 

دوم = ترکان شرقی( آسیای میانه ) 

 

به همسایه کوشنی ( قوشنی) میگویند

Koşnı= qoşnı

گاهی هم قوشنا 

Qoşna

 

سوم= ترکان غربی ( قشقایی-آزری _ تورکمن _ ترکیه ) 

 

به همسایه = قونشو یا قومشو گویند 

 

Komşu

Qonşu

qonşı

 

 

⭕️ببینم در ترکی باستان این کلمه چطور ثبت شده 

 

در دیوان الغات هر ۳ شکل آمده 

یعنی = 

قونشو 

قومشو 

قوشنی 

 

qonşu

qomşu

qoşnı

 

بعد میگوید اوغوز به قوشنی ، قونشو( قونشی) گوید ، یعنی حرف ( N) را پیش از حرف ( Ş) اورده اند که هر دو شکل هم درست و باقاعده است 

 

بعد این مثل را میزند 

 

Böri qoşnısın Yemes

 

گرگ همسایه اش را نخواهد خورد ( نمیخورد) 

 

قوتاتقو بیلیگ اما فقط شکل 

قوشنی = qoşnı را آورده 

 

جالب است که که هر سه ، از ریشه ی Ko گرفته شده اند 

 

اما ائتیمولوژی هر ۳ باهم متفاوت است و تمام این ۳ کلمه را از فعل " قونماق " بگیریم نادرست است 

 

❌ریشه ی ۳ کلمه : 

 

گورشی = körşi= görçi 

از فعل گورمک ( körmek) دیدن گرفته شده 

گورمه و گوروشمه ( دید و بازدید کردن ) 

 

چون همسایه ها ، بخاطر همجواری باهم بیشتر از اقوام بهم سرمیزنند 

 

 

قونشو و قومشو= qonşu

qomşu

 

این کلمه هم از فعل " قونماق" گرفته شده 

یعنی یه عده افرادی که یکجا ساکن هستند ( همسایه) 

 

قوشنی و قوشنا = qoşnı = qoşna 

 

این کلمه هم از کلمه قوشماق گرفته شده 

برای قوشماق ده ها معنی فرض کرده اند 

ملحق شدن 

بستن اسب و حیوان ب گاری 

شعر گفتن 

همجوار شدن 

باهم بودن 

یک محیط را باهم قسمت کردن 

هم قدر بودن 

 

پس با مدارک بالا ، تمام ۳نوع کلمه ی بالا را از یک ریشه دانستن اشتباه میباشد 

.

@Dilkultur

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

ترکی قشقایی را درست بنویسیم

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟

 

❌زبان ترکی " قشقایی " رو درست بنویسم ( درس اول) 

 

آیا فعل های زیر درست نوشته شده اند؟ 

 

🔵وویرام = میزنم 

🔵گؤریرنگ = میبینم 

🔵یوسیرانگ= میکنی 

 

🔵بولیرانگیز=پیدا میکنید 

🔵دوریرانگ= می مانی ، می ایستی 

 

و مثالهای زیادی که متاسفانه نوشتار درست را رعایت نمیکنیم 

 

⚫️گفتیم زبان ترکی ۲قانون هماهنگی اصوات دارد 

 

یکی = قانون اینجه _ قالین 

این تقریبا در ۹۹ درصد کلمات رعایت میشه 

 

دوم = قانون راست لبی-گردلبی 

این ۷۰ درصد در کلمات رعایت میشه 

 

⚫️در جاهایی که قانون زیر رعایت نمیشه 

 

یک = در بعضی اسم ها 

 

قوجاق 

بوجاق 

بولاق 

دوداق 

سولاق 

دوراق 

 

دوم = در مصادر فعل هایی که با گردلبی شروع میشوند اصلا عایت نمیشود( چون در پسوند مصدرساز ، حرف گردلبی نداریم ) 

 

گورمک= دیدن 

وورماق= زدن 

بولماق= پیدا کردن 

سورماق= پرسیدن 

 

سوم = در شکل منفی فعل هایی که با حرف گردلبی شروع میشوند( مثلا امر) 

 

گورمه = نبین 

سورما= نپرس 

قورما = نساز 

بولما = پیدا نکن 

 

گورمه دیم 

بولمادینگ 

 

چهارم = در کلمات مرکب گاهی این هماهنگی رعایت نمیشود 

 

⚫️قانون گردلبی -راست لبی 

 

هرگاه کلمه ای با ۴نوع ( او) شروع شود تا اخر تمام مصوت ها ( او-دار) خواهند بود 

 

با این حساب 

 

بولیرام = غلط 

بولورام = درست 

 

بولیرانگیز= غلط 

بولورانگیز= درست ( پیدا میکنید)

 

سوروشیرانگ = غلط 

سوروشورانگ = درست ( میپرسید) 

 

گوریرلر= غلط

گورورلر= درست ( میبینند) 

 

بوغیردیگ = غلط 

بوغوردوگ = درست ( خفه میکردیم ) 

 

سوخیردی= غلط 

سوخوردو= درست ( وارد میکرد ، میچپاند، فرو میکرد) 

 

یوریردینگیز= غلط

یوروردونگوز= درست ( خسته میکردید) 

 

بورخیلدی = غلط

بورخولدو= درست ( پیچ خورد) 

 

قورخیرام = غلط 

قورخورام = درست 

 

⚫️به این مثالها ، نمونه های زیاد دیگری هم میشود اضافه کرد 

 

@Dilkultur

 

💟💟💟💟💟💟💟💟💟💟